Zakład jest pierwszą jednostką na Uniwersytecie Śląskim, która statutowo prowadzi badania naukowe z zakresu turystyki. Badania pracowników obejmują głównie turystykę środowiskową oraz specjalistyczną, również w zakresie szeroko pojętego świadomego krajoznawstwa. Działalność jednostki wiąże się tym samym z coraz bardziej popularnym nurtem we współczesnej turystyce, który wypiera tradycyjny sposób wypoczynku nazywany 3xS - sea, sun, sand (morze, słońce, piasek) na rzecz 3xE - (entertainment, excitement, education - rozrywka, podniecenie i kształcenie). Mówiąc krótko - współczesny turysta nie chce wypoczywać już tylko biernie, ale podczas wypoczynku jednocześnie zdobywać nowe doświadczenia i wiedzę, wyjeżdżając w obszary atrakcyjne z poznawczego punktu widzenia.

          Pracownicy zakładu posiadają już bogate doświadczenie w zakresie turystyki kwalifikowanej i krajoznawstwa - szczególnie na terenach krasowych, polarnych i wysokogórskich - m.in. obszary Tatr, Spitsbergenu, krajów byłego ZSRR, Himalajów, Islandii itd. Szczególne miejsce w badaniach naukowych Zakładu zajmują miejsca najbliższe Uniwersytetowi - Wyżyna Śląska i Wyżyna Krakowsko - Częstochowska.

          W planach badawczych zakładu mieszczą się również studia nad turystyką w obszarach przemysłowych oraz poprzemysłowych, które w sposób istotny zaznaczają się w krajobrazie Śląska. Zakład poprzez swoje działania pragnie promować nasz region, i przyczyniać się do jego rozwoju oraz popularyzacji znacznych walorów turystycznych.